Türkiye'de Çağrı İşareti Nasıl Alınır? (BTK + KEGM 2026)
#Çağrı işareti nedir?
Çağrı işareti (callsign), bir amatör telsiz operatörünün ITU tarafından tahsis edilen, uluslararası benzersiz kimliğidir. Yayın yaparken her 10 dakikada en az bir kez söylemeniz yasal zorunluluktur. Türkiye operatörlerine TA, TB, TC veya YM ile başlayan kodlar verilir.
Format: [prefiks][bölge-rakamı][1-3 harflik son ek]
Örnek: TA1ABC → TA prefiks (A sınıfı), 1. bölge (ikamet), ABC son eki (3 harf, başlangıç).
#Yetkili kurumlar
Türkiye'de iki kurum sürecin farklı bölümlerinden sorumludur:
| Kurum | Sorumluluk |
|---|---|
| BTK (Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu) | Frekans tahsisi, mevzuat, Özel Telsiz Sistemleri Yönetmeliği |
| KEGM (Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü) | Sınav düzenlenmesi, belge basımı, çağrı işareti tahsisi |
Belge başvuruları e-Devlet üzerinden KEGM'in "Amatör Telsiz Belgesi" hizmeti ile yapılır. Sınavı geçtikten sonra e-Çağrı İşareti Alma modülü ile uygun çağrı işaretleri arasından seçim yaparsınız.
#Lisans sınıfları (3 sınıf)
BTK üç temel sınıf belirler. YM (müptedi/eğitim) ve TC (geçici) ayrı belge sınıfı değildir, prefiks olarak kullanılır:
#A sınıfı (TA prefiks)
- En geniş yetki: HF (3.5-30 MHz), VHF, UHF, mikrodalga — Tablo-1'deki tüm bantlar
- Maksimum güç bant başına farklı, HF'de 1500 W'a kadar
- Tüm modlar (CW, SSB, FM, dijital, dijital görüntü)
- DX/contesting için gerekli sınıf
#B sınıfı (TB prefiks)
- HF'de kısıtlı bantlar (örn. 21 MHz alt-bandı, bazı 28 MHz dilimleri)
- VHF/UHF tam yetki
- Maksimum güç ~150 W (bant başına)
- Çoğu yeni başlayanın "ilk hedef"
#C sınıfı (TB prefiks — B ile aynı)
- Yalnızca VHF/UHF (HF yok)
- Maksimum güç ~25-50 W
- Sadece FM modu (CW yok, SSB yok)
- Son eki C, P, T, W ile başlayan 3 harftir (örn.
TB1CXY)
Önemli detay: B ve C sınıfı aynı TB prefiks'ini paylaşır — sınıf farkı çağrı işaretinden okunmaz. Sadece son ekin ilk harfi C/P/T/W ise C sınıfı olduğu anlaşılır.
#Diğer prefiksler
- TC — Geçici istasyonlar (yarışma, fuar, ulusal kutlama, özel etkinlik). Belge sahibi olunmaz; etkinliğe özel BTK izniyle.
- YM — Organizasyon, kulüp, röle aktarıcı istasyonları (örn.
YM5KADÇukurova kulübü).
#Bölge rakamı (0-9)
Çağrı işaretinin üçüncü karakteri 0-9 arası bölge rakamıdır ve operatörün ikamet adresine göre verilir. Coğrafi bölgeye dayalıdır (yedi coğrafi bölge + adalar/özel idare). Tipik atama:
| Rakam | Bölge (yaklaşık) |
|---|---|
| 1 | Marmara (İstanbul, Bursa, Tekirdağ, Edirne...) |
| 2 | Akdeniz (Antalya, Mersin, Adana, Hatay...) |
| 3 | Ege (İzmir, Aydın, Manisa, Muğla...) |
| 4 | Karadeniz (Trabzon, Samsun, Sinop...) |
| 5 | Doğu Anadolu (Erzurum, Erzincan, Kars, Van...) |
| 6 | Güneydoğu (Şanlıurfa, Diyarbakır, Mardin...) |
| 7 | İç Anadolu (Ankara, Konya, Kayseri, Eskişehir...) |
| 8/9/0 | KEGM iç dağıtımına göre, ek tahsis |
(Resmi liste için BTK'nın güncel ekini kontrol edin — bölge sınırları zaman zaman güncellenir.)
#Kıdem sistemi (son ek harf sayısı)
Çağrı işaretinin son eki başlangıçta 3 harftir (örn. TA1ABC). Tecrübe arttıkça başvuru ile kısaltılır:
- Başlangıç: 3 harf (
TA1ABC) - 5 yıl sonra: 2 harfe iner (
TA1AB) — başvuru gerek - 10 yıl sonra: 1 harfe iner (
TA1A) — başvuru gerek
Daha kısa son ek = daha eski operatör. Topluluk içinde "kıdem işareti"dir; CW kontestlerinde de kısa callsign avantajdır.
#Sınav konuları
KEGM'in "Amatör Telsizcilik Sınavı"nda 4 başlık var:
#1. Mevzuat & uluslararası düzenlemeler
- Türkiye Özel Telsiz Sistemleri Yönetmeliği
- ITU bölge kuralları (Region 1 — TR'nin dahil olduğu bölge)
- Frekans tahsisleri, izinli/yasak modlar
- Q-kodları, prosedür sözcükleri (CQ, QSL, 73, 88, vd.)
#2. Operatör pratiği
- Çağrı protokolleri (kontak başlatma, bilgi alışverişi, kapatma)
- Fonetik alfabe (NATO: Alpha, Bravo, Charlie...)
- Log defteri tutma, QSL kart alışverişi
- Kontest ve özel etkinlik prosedürleri
#3. Teknik bilgi (elektronik temelleri)
- Ohm kanunu, AC/DC, frekans/dalga boyu/hız ilişkisi
- Modülasyon: AM, FM, SSB, CW, dijital
- Filtre türleri (alçak/yüksek/band geçer)
- Anten temelleri: dipole, J-pole, kazanç, SWR
- Propagasyon (HF iyonosferik, VHF tropoposferik)
- Pil ve güç kaynakları
#4. Güvenlik
- RF maruziyet sınırları (FCC/ICNIRP)
- Anten tesisatında elektrik güvenliği, yıldırım koruması
- EMC, başkalarına interferens yapmama
Soru bankası BTK web sitesinde + KEGM'de açık. TRAC, TAMSAT, AKRAD, DARD, CURAD gibi yerel kulüpler hazırlık sınıfları açar — ücretsiz veya cüzi ücretle.
#Sınav puanlama
A/B sınıfı birlikte sınav verilir. Aynı kâğıt; puanınıza göre belge sınıfı farklılaşır:
| Puan | Belge |
|---|---|
| 75-100 | A sınıfı (TA prefiks) |
| 60-74 | B sınıfı (TB prefiks) |
| 0-59 | Başarısız (tekrar sınava girilebilir) |
C sınıfı için ayrı, daha kolay sınav vardır (sadece teknik temeller + güvenlik). Geçme notu yine 60.
#Başvuru süreci adım-adım
#1. e-Devlet'ten başvuru
turkiye.gov.tr → arama: "Amatör Telsiz Belgesi" → KEGM hizmetleri.
Form:
- TC kimlik no, adres, iletişim
- Sınava gireceğiniz sınıf (A/B birlikte veya C ayrı)
- Sınav merkezi tercihi (genellikle il merkezleri)
#2. Sınav harcı
2026 itibariyle yaklaşık 400-600 TL civarında. Online ödeme veya banka şubesinden. Yıllık güncellenir.
#3. Sınav
- 50-80 çoktan seçmeli soru
- Süre: 60-90 dakika
- Yılda 2-4 kez, KEGM duyurusu ile
- Genelde Şubat, Mayıs, Eylül, Aralık gibi dönemlerde
#4. Belge basımı
Sınav sonuçları 15-30 gün içinde KEGM tarafından duyurulur. Geçenler e-Devlet üzerinden e-Çağrı İşareti Alma modülünü kullanarak listeden çağrı işaretini kendileri seçer — uygun olanlar arasından.
#5. Belge alımı
Belge dijital ve fiziksel olarak gönderilir. e-Devlet'te kayıtlıdır; fiziksel kart 4-8 hafta içinde posta ile.
#Belge yenileme
Belgeler 5 yıl geçerli. Yenileme:
- e-Devlet üzerinden, sınav tekrarı gerekmez
- Yenileme harcı (ilk başvurunun ~%50'si)
- 5 yıl içinde yenilenmezse iptal edilir — yeniden sınav gerekir
10 yıl kıdem sınırını aşan operatörler son ek harf sayısını azaltma başvurusu yapabilir.
#Sınıf yükseltme
C → B veya B → A geçişi için:
- En az 1 yıl aktif kullanım kanıtı (log defteri, QSL kartlar, kontest sertifikaları)
- Üst sınıf sınavına girilmesi
- Geçtikten sonra otomatik prefiks değişimi (TB → TA)
- Çağrı işareti aynı kalır, sadece prefiks değişir (
TB1ABC→TA1ABC)
#Yararlı kaynaklar
| Kaynak | Açıklama |
|---|---|
| BTK Amatör Telsizcilik | Resmi mevzuat, frekans tahsisleri |
| KEGM e-Devlet | Belge başvuru + e-Çağrı İşareti Alma |
| TRAC | Türkiye Radyo Amatörleri Cemiyeti — ulusal şemsiye, sınav hazırlık |
| TAMSAT | Eğitim, online simülasyon sınavları |
| AKRAD | Çağrı işareti detaylı açıklaması |
| QRZ.com | Uluslararası callsign veritabanı; profil oluşturulabilir |
| LoTW (ARRL) | Logbook of the World — DX onayları |
#Sıradaki adımlar
Lisansı aldıktan sonra ekipman + topluluk:
- Quansheng UV-K5 Programlama Rehberi — ucuz başlangıç telsizi (~700-1200 TL)
- Amatör Telsiz Rölesi Nedir? — VHF/UHF röle pratikleri
- J-Pole ve Slim Jim Anten Yapımı — el telsizi → mobil anten yükseltmesi
- CTCSS / DCS Tonları — röle açma + parazit filtresi
İlk QSO'nuz için bol şans, 73! (de TA1ABC veya YM5KAD aramızda olmasa da hoş geldiniz)