Echolink ve Allstar Link — VoIP ile Amatör Radyo (PC + Telefon)

#VoIP amatör radyo nedir?

VoIP gateway sistemleri (Echolink, Allstar Link, IRLP) — RF röleleri internet üzerinden birbirine bağlayan, böylece bir telsiziniz olmadan bile amatör radyo iletişimine erişmenizi sağlayan altyapılardır.

Mantık çok basit:

1. Bir röle internet'e bağlanır (gateway sunucusu)
2. Sen telefonun veya bilgisayarınla VoIP node'a bağlanırsın
3. Konuşman röle frekansından RF olarak yayınlanır → uzakta telsizi olan amatörler duyar
4. Onlar telsizden konuşur → röle internet'e basar → senin cihazına gelir

[ Telefonun ]──Internet──[ Echolink server ]──Internet──[ Röle gateway ]──RF──[ Amatör operatör ]
                                                              ▲
                                                              └── HF/VHF/UHF röle, dünyanın herhangi bir köşesi

Lisans şart: Tüm bu sistemler çağrı işareti doğrulaması ister. Türkiye'den Avustralya'daki röleye bağlanıp Türkçe veya İngilizce konuşabilirsin.

#Üç ana sistem

Çoğu Türk amatör için: Echolink — en basit kurulum, mobil app ile zero-overhead başlangıç.

#Echolink — kurulum

#Adım 1: Kayıt + lisans doğrulama

echolink.org → "Sign Up" → callsign + e-mail + şifre.

Doğrulama (kritik): Echolink lisanssız hesap kabul etmez. [email protected]'a şu bilgilerle e-posta gönder:

• Adın, soyadın
• Çağrı işaretin (örn. TA1ABC)
• Lisans belgenin taranmış kopyası (PDF veya net JPG)

24-72 saat içinde "validated" e-postası gelir. Ondan önce hesabın login olur ama konuşmaya katılamazsın (text-only chat).

#Adım 2: Mobil app (en kolay)

Aç → callsign + şifre → giriş.

Ana ekranda:

• Conference: çoklu kişi konferans odaları (örn. *TURKEY*, *EUROPE*)
• Repeater: dünya genelinde Echolink-bağlı röleler (-R ekli)
• Link: tek-yönlü gateway'ler (-L ekli)
• Index: çevrimiçi tüm node'lar — arama yap

#Adım 3: Bir node'a bağlan

Listeden ilgi çeken bir node seç (örn. TA2KS-R — Türk röle gateway):

1. Tıkla → Connect
2. Yeşil ışık → bağlandın
3. Mikrofona bas (PTT) → konuş
4. Bırakırsan diğer operatörler konuşabilir

Mobil app'de "PTT" sayfasında büyük yeşil buton var; basılı tut + konuş + bırak.

#Adım 4: Desktop client (Windows + Mac)

echolink.org/download → Win EchoLink veya MacEchoLink.

Avantaj: Ses kalitesi mobile'dan iyi, klavye kısayolları, çoklu pencere. Linux için Docker image (github.com/echolink-docker) veya thebridge alternative.

#TR Echolink topluluğu

Türkiye'de aktif Echolink röle gateway'leri:

(Liste dinamik; echolink.org/logins.jsp ile aktif TA-prefiks node'ları gör.)

Kararlı conference rooms:

• *TURKEY* (TA conference) — Türk amatörlere özel
• *EUROPE* — Avrupa geneli
• *WORLD* — global

Akşam 19:00-23:00 TRT en yoğun.

#Allstar Link — daha gelişmiş

Allstar Link, Asterisk PBX tabanlı (Linux servisi olarak). Avantajları:

• Open-source, full kontrol
• HF + VHF/UHF + DMR + analog hepsi tek node'da
• Echolink + IRLP'ye köprü
• Pi-Star benzeri kişisel node kurulabilir

#Kişisel node kurulumu (gelişmiş)

1. allstarlink.org → "ASL3" image indir (Pi 3/4 için)
2. SD card → Pi'yi başlat → Web UI
3. Node ID için allstarlink.org/portal/ → kayıt
4. Lisans doğrulama (FCC ulr veya Türk belgesi PDF)
5. URI ile telsiz bağla (USB ses kartı + USB→serial PTT)
6. Diğer node'lara bağlan: *<node-id> PTT komut

#Hazır node'lara mobile bağlanma

Allstar'da kendin node kurmadan da WebTransceiver gibi web tabanlı arayüzler ile bağlanabilirsin. Login + lisans doğrulama yine şart.

#IRLP — eskinin standardı

David Cameron VE7LTD'nin 1997'de başlattığı sistem. Hâlâ aktif ama yeni node kurmak için sponsor gerek (link node = $50, validation paneli onayı). Avantajı sıkı denetim → spam yok.

Çoğu yeni amatör Echolink veya Allstar tercih ediyor; IRLP mature topluluk için.

#Etiket — VoIP konuşma kuralları

RF konuşmasıyla aynı kurallar + bonuslar:

• Long Path: node bağlandıktan sonra 3-5 sn bekle, sonra konuş — internet latency'si var
• Önce dinle: bir conference room'a girince hemen PTT basma. 30 sn dinle, sonra çağrı yap
• Çağrı: "This is TA1ABC, monitoring on Echolink" veya "TA1ABC, Echolink üzerinden test"
• Sade tut: VoIP üzerinden konuşurken karşı tarafın da RF mi yoksa VoIP mi olduğu belli değil. Kısa, anlaşılır
• Net'lere katıl: Çoğu conference room'un haftalık planlı net'i var (Pazar 21:00 vb.) — listede + duyuru kanalı

#Gateway teknik altyapı (Sysop modu)

EchoLink sadece "uygulama" değil — bir Radio-over-IP (RoIP) altyapısı. Profesyonel kurulumlarda bilinmesi gerekenler:

#Link (-L) vs Repeater (-R)

• Simplex Link (-L): tek telsiz + bilgisayar → internete bağlı. İnternetten gelen ses VOX veya COR (Carrier Operated Relay) ile telsizin PTT'sini tetikler.
• Repeater Node (-R): röle sisteminin tamamı EchoLink ağına dahil. Dünyanın herhangi yerindeki kullanıcı, o bölgenin yerel rölesinden yüksek güçlü RF çıkışına sahip olur.

#Port yönlendirme (router)

EchoLink kararlı çalışması için router'da port forwarding:

• UDP 5198 + 5199 — ses trafiği
• TCP 5200 — kontrol trafiği
• QoS (Quality of Service) ayarları ile ses gecikmesini minimize et

#Mandal geçiş bekleme

İnternet paketi + röle switching süresi nedeniyle her mandal değişiminde en az 2-3 saniye bekle. Yoksa ilk 1-2 saniye kopuk gelir. Karşı tarafın "kuyruk" (tail) bırakmasına izin ver.

#Konferans odası disiplini

Multi-user conference'larda (örn. TR Conference):

• Aynı anda tek kişi konuşur — mandala basınca herkesi kesersin
• CQ yerine sadece "check-in" yap
• Uzun monolog yapma

#Sık sorulan sorular

#Pratik kullanım önerileri

• Sabah/öğlen TR conference room'u boştur — pratik için ideal
• Akşam dünya geneli aktif — DX dinleme için iyi
• Eğer mobil cihazınla aktif konuşmuyorsan monitor mode — ekstra bandwidth/pil minimal
• Allstar node kurarsan, evdeki röleyi internet'le birleştirip dış-bölgeden konuşma yapabilirsin (komşu/aile için)

#Yararlı kaynaklar

• Echolink resmi
• TAMSAT EchoLink Türkçe
• ANTRAK EchoLink kurulumu (TR)
• Amatör Telsizcilik Bilgi Portalı
• Allstar Link resmi
• IRLP

#Sıradaki adımlar

• Çağrı İşareti Nasıl Alınır — Echolink validation için lisans şart
• DMR Nedir — VoIP'in dijital amatör versiyonu
• APRS Nedir — Internet + RF kombo paket sistemi
• WinLink — Acil Durum E-mail — RF ile e-posta

73, ve *TURKEY* conference'da görüşürüz!