IARU Bant Planı — Hangi Frekansta Hangi Mod Kullanılır?
"14.074'te FT8 yapıyordum, biri bağırdı 'burası SSB bölgesi!'" — doğru frekans, yanlış mod. IARU bant planı = her bantta hangi frekans aralığında hangi modun kullanılacağını belirleyen gönüllü ama saygı duyulan düzenleme. Yönetmelik değil ama ihlali topluluk tarafından kınanır.
#IARU bant planı nedir?
IARU (International Amateur Radio Union) Region 1 tarafından belirlenen bant kullanım önerisi. Yasal zorunluluk değil ama dünya çapında tüm operatörler uyar — çünkü kaos alternatifi.
#Neden gerek?
- Aynı bantda CW + SSB + dijital + beacon = karışıklık
- Bant planı "kimin nerede olduğunu" belirler
- "Dinle, sonra konuş" kuralının alt yapısı
#HF bant planı özeti
#80m bandı (3.500 - 3.800 MHz)
| Frekans | Mod | Kullanım |
|---|---|---|
| 3.500 - 3.570 | CW | CW çağrı: 3.560 |
| 3.570 - 3.600 | Dijital | FT8: 3.573, RTTY: 3.580 |
| 3.600 - 3.650 | SSB + CW | Contest zone |
| 3.650 - 3.700 | SSB | Genel konuşma |
| 3.700 - 3.800 | SSB | TR lokal + DX, 3.760 EmComm |
#40m bandı (7.000 - 7.200 MHz)
| Frekans | Mod | Kullanım |
|---|---|---|
| 7.000 - 7.040 | CW | CW çağrı: 7.030, QRP: 7.030 |
| 7.040 - 7.060 | Dijital | FT8: 7.074, RTTY: 7.040 |
| 7.060 - 7.100 | SSB (LSB) | 7.080 EmComm |
| 7.100 - 7.200 | SSB | Genel konuşma, DX |
#20m bandı (14.000 - 14.350 MHz)
| Frekans | Mod | Kullanım |
|---|---|---|
| 14.000 - 14.070 | CW | CW çağrı: 14.060, QRP: 14.060 |
| 14.070 - 14.099 | Dijital | FT8: 14.074, RTTY: 14.080, FT4: 14.080 |
| 14.099 - 14.101 | Beacon | IBP beacon ağı (dinleme only) |
| 14.101 - 14.112 | Dijital | PSK31: 14.070 |
| 14.112 - 14.125 | SSB (USB) | Contest |
| 14.125 - 14.300 | SSB | Genel DX, 14.230 SSTV, 14.300 EmComm |
#15m bandı (21.000 - 21.450 MHz)
| Frekans | Mod | Kullanım |
|---|---|---|
| 21.000 - 21.070 | CW | CW çağrı: 21.060 |
| 21.070 - 21.110 | Dijital | FT8: 21.074 |
| 21.110 - 21.149 | Dijital + SSB | Geçiş |
| 21.149 - 21.450 | SSB (USB) | DX, contest |
#10m bandı (28.000 - 29.700 MHz)
| Frekans | Mod | Kullanım |
|---|---|---|
| 28.000 - 28.070 | CW | |
| 28.070 - 28.190 | Dijital | FT8: 28.074 |
| 28.190 - 28.300 | Beacon | IBP + regional beacon |
| 28.300 - 28.600 | SSB (USB) | DX |
| 29.000 - 29.200 | AM | Eski AM segment |
| 29.520 - 29.700 | FM | FM simplex + repeater |
#VHF / UHF bant planı
#2m bandı (144.000 - 146.000 MHz)
| Frekans | Mod | Kullanım |
|---|---|---|
| 144.000 - 144.035 | EME | Moonbounce |
| 144.050 - 144.150 | CW | CW çağrı: 144.050 |
| 144.150 - 144.400 | SSB | SSB çağrı: 144.300 |
| 144.400 - 144.490 | Beacon | |
| 144.500 - 144.794 | Dijital + tüm mod | APRS: 144.800 |
| 145.000 - 145.200 | Repeater input | -0.6 shift |
| 145.200 - 145.600 | Simplex | 145.500 çağrı, 145.525-575 yan kanallar |
| 145.600 - 146.000 | Repeater output |
#70cm bandı (430.000 - 440.000 MHz)
| Frekans | Mod | Kullanım |
|---|---|---|
| 432.000 - 432.100 | EME / CW | |
| 432.100 - 432.400 | SSB | SSB çağrı: 432.200 |
| 433.000 - 433.375 | Repeater input | |
| 433.400 - 433.575 | Simplex | 433.500 çağrı |
| 433.600 - 434.000 | Repeater output | |
| 435.000 - 438.000 | Satellite | Uydu uplink/downlink |
#Önemli çağrı frekansları (Türkiye)
| Frekans | Mod | Amaç |
|---|---|---|
| 145.500 MHz | FM | 2m ulusal çağrı (simplex) |
| 433.500 MHz | FM | 70cm ulusal çağrı (simplex) |
| 144.300 MHz | SSB | 2m SSB çağrı |
| 144.800 MHz | APRS | APRS Türkiye |
| 14.300 MHz | USB | Uluslararası acil |
| 7.080 MHz | LSB | TR bölgesel EmComm |
| 3.760 MHz | LSB | TR gece EmComm |
#Beacon frekansları — dokunma!
IBP (International Beacon Project) frekansları:
- 14.100, 18.110, 21.150, 24.930, 28.200 MHz
- 18 beacon istasyonu dünya çapında, sıralı yayın
- Bu frekanslarda asla TX yapma — sadece dinle, propagasyon test
#WARC bantları (özel)
30m (10.1 MHz), 17m (18.068 MHz), 12m (24.89 MHz) = contest yasak bantlar:
- WARC (World Administrative Radio Conference) tahsisi
- Sessiz, sakin DX için
- Contest yığılması yok
#Sık yapılan hatalar
#1. SSB bölgesinde dijital mod
14.125'te FT8 → SSB operatörleri kızar. 14.074 doğru yer.
#2. Beacon frekansında TX
14.100 MHz'de CQ → beacon dinleyicileri şikayet eder. Bu frekans koruma altında.
#3. Çağrı frekansında uzun sohbet
145.500'de 10 dakika konuşmak → başkaları çağrı yapamaz. Kontak kur, hemen yan kanala geç.
#4. Yanlış sideband
40m'de USB → herkes LSB kullanır, seni duymazlar (Donald Duck). 10 MHz altı LSB, üstü USB.
#5. Repeater input'ta simplex
145.000-145.200 repeater input → simplex yapınca repeater'ı tetiklersin.
#Bant planı nereden bulunur?
- IARU Region 1: iaru-r1.org/reference/band-plans
- TRAC: trac.org.tr bant planı sayfası
- Telsiz menüsü: çoğu modern telsiz dahili bant planı gösterir (IC-7300 waterfall renk)
#Sık sorulan sorular
#Bant planı yasal mı?
Gönüllü — BTK yönetmeliği bant sınırları belirler, iç düzen IARU önerir. Ama topluluk baskısı güçlü — ihlal eden operatör uyarılır.
#FT8 frekansı sabit mi?
Evet — 14.074 MHz USB dünya standart. WSJT-X otomatik ayarlar. Değiştirme.
#APRS 144.800 mHz tüm dünya mı?
Hayır — ABD 144.390 MHz kullanır. Türkiye + Avrupa 144.800 MHz.
#"Genel konuşma" bölgesinde her mod serbest mi?
Teknik olarak evet ama baskın mod (SSB) dışında mod kullanmak frekans karmaşası yaratır. Bant planına uy.
#İlgili kaynaklar
- Q kodları + işletme adabı
- Modülasyon AM/FM/SSB
- FT8 dijital mod
- CTCSS / DCS — röle ton kodları
- Röle nedir
- Callsign prefiks dünya sistemi
- IARU Region 1: iaru-r1.org
- Genişletilmiş kaynak: telsizcilik.com