Çağrı İşareti Prefiksleri ve Uluslararası Sistem

· 6 dk okuma · 1241 kelime

DX kontağında "SV1ABC" duydun. Hangi ülke? Yunanistan. VK4XYZ = Avustralya. JA1OOO = Japonya. Bu rehber dünyanın çağrı işareti haritası + ITU sistemi + Türkiye prefiks tarihi + özel etkinlik çağrılar.

#ITU prefiks sistemi

ITU (International Telecommunication Union) ülkelere çağrı işareti prefiksi dağıtır:

#Yapı

  • Her ülke 1+ prefiks
  • Prefiks 1-3 harf + 0-2 rakam
  • Operatör çağrısı: prefiks + sayı + 1-3 harf

#Örnek

  • TA1ABC — Türkiye, 1. bölge, ABC seri
  • K1AAA — ABD, 1. bölge (New England)
  • JA1OOO — Japonya, 1. bölge (Tokyo)
  • VK6XX — Avustralya, 6. bölge (West Australia)
  • G3ABC — İngiltere
  • F4XYZ — Fransa

#Türkiye prefiksleri

Prefiks Sınıf / Kullanım
TA A sınıfı (en yüksek)
TB B sınıfı (orta)
TC C sınıfı (Aday)
YM Kulüp (TRAC + dernekler)
TC0 Special event

#Çağrı yapısı

  • Prefiks (TA/TB/TC/YM)
  • Bölge sayısı (1-9)
  • 1-3 harf seri

#Türkiye bölgeleri

Sayı Bölge
1 İstanbul + Trakya
2 Marmara güney + İç Anadolu kuzey
3 Ege
4 İç Anadolu güney
5 Karadeniz
6 Doğu Anadolu
7 Akdeniz
8 Güneydoğu

Çağrı işaretindeki rakam coğrafi bölgedir. TA3XYZ → İzmir bölgesi.

#Türkiye prefiks tarihi

#1962-1980'ler

  • TA prefiksi tek (A/B/C ayrımı yoktu)
  • TA1, TA2, TA3 bölgeleri

#1980'ler-1990'ler

  • TA + TB + TC sınıf ayrımı
  • Daha hızlı operatör tanıma

#2003+

  • CW lisans şartı kaldırıldı
  • Operatör sayısı arttı, prefiks havuzu genişledi
  • Vanity callsign yok ama özel ek başvurular kabul edilebilir

#Dünya prefiks tablosu (özet)

#Avrupa

  • DL, DK, DA-DR — Almanya
  • F — Fransa
  • G, M, 2 — İngiltere
  • I — İtalya
  • EA, EB, EC — İspanya
  • HB, HE — İsviçre
  • OE — Avusturya
  • OH, OF — Finlandiya
  • OK, OL — Çek
  • PA, PD-PI — Hollanda
  • R — Rusya (federation, çok sayıda)
  • SP — Polonya
  • SV — Yunanistan
  • YO — Romanya
  • YU, YT, YL — Sırbistan, Karadağ, Letonya
  • TA, TB, TC, YM — Türkiye

#Asya

  • JA-JS, 7J-7N, 8J-8N — Japonya
  • VR, VS — Hong Kong, Macau
  • B — Çin
  • HL, DS — Güney Kore
  • YB-YH — Endonezya
  • DU — Filipinler
  • VK — Avustralya
  • ZL — Yeni Zelanda
  • ZS — Güney Afrika

#Amerika

  • K, N, W, AA-AL — ABD
  • VE, VA, VO, VY — Kanada
  • XE-XI — Meksika
  • PY-PT — Brezilya
  • LU — Arjantin
  • CE, XQ — Şili

#Afrika

  • 9J — Zambia
  • 3DA — Eswatini
  • 5R — Madagaskar
  • 5T-5U — Mauritania, Niger
  • 5X-5Z — Uganda, Senegal, Kenya
  • 9X — Rwanda

#Pasifik

  • 3D2 — Fiji
  • 9M, 9V — Malezya, Singapur
  • 9N — Nepal

#Polar / nadir

  • CE0, EA8, EA9 — Antarktika, Canary, Ceuta-Melilla
  • TF — İzlanda
  • JX — Jan Mayen
  • OX — Greenland

#En sık duyduğun (Türkiye'den DX)

  • DL Almanya, F Fransa, G UK, I İtalya, R Rusya — Avrupa
  • K, W, N ABD — kuvvetli sinyal akşam
  • JA Japonya — gri çizgi DX

#DXCC ve "entity" kavramı

ARRL DXCC (DX Century Club) listesi 340+ "entity":

  • Entity = ITU ülke ≠ siyasi devlet
  • Bazı ülkeler birden fazla entity'ye sahip:
    • ABD: 6 entity (continental US + Hawaii + Alaska + Guam + Puerto Rico + USVI)
    • Antarktika: 7 entity (farklı ülkeler tarafından idare edilen sektörler)
    • Karayipler: ada başına entity
  • Uzak adalar özel entity statüsü

#DXCC chase

100 entity → DXCC plaketi 200 → "Honor Roll" 340+ (tümü) → "Top of Honor Roll"

DXCC tutorial →

#Ülke ↔ entity haritası

İki sayı yan yanay olduğunu gösteren example:

Country Prefiks Entity sayı
ABD K, W, N, AA-AL 6
Rusya R 4 (Avrupa + Asya + Kaliningrad + Franz Josef Land)
Antarktika KC4, FT0/FT1, etc. 7
Türkiye TA, TB, TC, YM 1
Karayipler varies 30+

Türkiye = 1 entity. Tüm Türk operatörler aynı DXCC entity sayar.

#Özel etkinlik çağrı işaretleri

Standart prefiks dışında özel sebeplerle:

#Türkiye

  • TC100GAZI — Cumhuriyet 100. yıl (2023)
  • TC0DX — DX expedition Türkiye
  • TC1WMR — Dünya Mors Kodu Günü
  • YM100TRAC — TRAC 100. yıl (gelecek 2062)

#Süre

  • 1 hafta - 1 ay tipik
  • Bazı süresiz (klüp çağrısı)

#Başvuru

  • TRAC bireysel kayıt + BTK onay
  • Etkinlik sonrası kart tasarımı + dağıtım
  • Award plaket alacak operatörler için ekstra prestij

#Uluslararası özel prefiksler

#Vatikan

HV — Vatican City. Operatörler papa duası önce kontak yapar.

#BM Cenevre

4U1ITU — ITU headquarters. Misafir operatör çağrısı.

#Antarktika

  • KC4USB — McMurdo (USA)
  • FT5W — Wilkes-base (France)

#"Pocket countries"

Çok küçük entity'ler:

  • 3W — Vietnam
  • 3X — Guinea
  • HQ-XL — neredeyse alfabetik geçiyor

#Pratik dinleme

#"Hangi ülke duyuyorum?"

  1. Çağrı işareti yaz
  2. ITU prefix table'a bak
  3. Veya cluster (DXSummit, DXHeat) çağrıyı çevirir

#Pratik tools

  • DX Atlas — yerleşik database
  • QRZ.com — operatör arama, ülke gösterir
  • Logging yazılım otomatik DXCC entity tespit

#Türkiye'den nadir DX

#Kolay (her gün)

  • Avrupa (DL, F, G, I, etc.)
  • ABD East Coast (akşam saatler)
  • Asya (JA, BV, HL)

#Orta zor

  • ABD West Coast (sabah saatler)
  • Karayipler
  • Güney Amerika
  • Avustralya

#Çok zor (rare DX)

  • Antartika
  • Pasifik adaları (Kiribati, Marshall, vs)
  • Karayip mini-states (Anguilla vs)
  • BV9 (Pratas Island)

#Çağrı işareti söyleme/yazma kuralı

#Doğru

  • "TA1XYZ" — büyük harf yazılır
  • "Tango Alpha One X-ray Yankee Zulu" — fonetik
  • "this is TA1XYZ" — kontak içinde

#Yanlış

  • "ta1xyz" — küçük harf okunamaz
  • "Tango One Yulu" — eksik fonetik

#Türkçe ↔ NATO

Yerli kontaklarda Türkçe il OK, uluslararası NATO zorunlu.

#Sık sorulan sorular

#Aynı çağrı işareti birden fazla operatöre verilir mi?

Hayır — her aktif çağrı tek operatöre. Eski lisansını yenilemeyen operatörün çağrısı havuza döner ve yeniden verilebilir.

#TA1ABC ile TA9XYZ arasındaki sayı ne?

Coğrafi bölge, lisans sınıfı değil. TA1 = İstanbul, TA9 = TRNK (Kıbrıs Türkleri).

#Vanity callsign Türkiye'de var mı?

Hayır — BTK seri verir. Sınırlı vakalarda özel talep kabul edilebilir.

#Lisans alındıktan sonra çağrı işareti değişir mi?

Sınıf yükseltildiğinde değişir (TC → TB → TA). Yenileme'de aynı kalır.

#"Slash" /M, /MM, /P ne demek?

  • /M (mobile) — araçtan operasyon
  • /MM (maritime mobile) — gemiden
  • /P (portable) — sabit istasyon dışından
  • /AM (aeronautical mobile) — uçaktan
  • TA1XYZ/M = TA1XYZ araçtan kontak

#Yabancı operatör Türkiye'de operasyon yapabilir mi?

Evet, CEPT üyeleri (Avrupa) — DL/TA prefiksi (Almanya operatör Türkiye'de). Bazı non-CEPT ülkeler için reciprocal agreement gerek.

#İlgili kaynaklar